Κυριακή 1 Απριλίου 2012

10 Ιατρικά Λάθη που άλλαξαν τα πρότυπα της περίθαλψης

Μαθαίνουμε κυρίως από τα επώδυνα λάθη μας! Τα λάθη αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε τραυματισμό ασθενών, αλλά και σε νομικούς και επαγγελματικούς μπελάδες για τους γιατρούς. Η μελέτη αυτών των λαθών και η εκμάθηση του πως να τα αποφεύγουμε, να τα παρακολουθούμε και να ανταποκρινόμαστε σε αυτά, έχει αλλάξει τα πρότυπα της περίθαλψης. Εργαζόμενοι για την εξάλειψη κοινών ιατρικών λαθών, οι ιατροί προστατεύουν τους ασθενείς, αλλά και τους ίδιους από νομικής πλευράς, και βοηθούν στη μείωση του κόστους της επαγγελματικής τους ασφάλισης.

Το 1910, όταν ο Abraham Flexner ερεύνησε την κατάσταση τη ιατρικής εκπαίδευσης των ΗΠΑ, μόνο 16 από τις υπάρχουσες 155 ιατρικές σχολές απαιτούσαν περισσότερα από ένα πτυχίο γυμνασίου (high school) για την αποδοχή ενός φοιτητή. Η θεωρία των μικροβίων ήταν ακόμα υπό αμφισβήτηση.

Η πρακτική της Ιατρικής στις ΗΠΑ είναι πλέον πολύ πιο τυποποιημένη, κυρίως χάρη στις αλλαγές στην τυποποίηση των εισαγωγικών εξετάσεων για τους ιατρούς των ΗΠΑ και στη νομοθεσία για ιατρική αμέλεια.

Τα σημερινά πρότυπα περίθαλψης βασίζονται κυρίως σε επιστημονικές αποδείξεις. Τα τελευταία 20 χρόνια, τα δικαστήρια έχουν κρατήσει γιατρούς και νοσοκομεία μέσα στα εθνικά πρότυπα περίθαλψης, αντί να αποδεχθούν τοπικές παραλλαγές στην ιατρική πρακτική.


Αντιμετώπιση Τραύματος

Το 1976, ο Dr. Jim Styner, ένας ορθοπεδικός, έπεσε με το μικρό του αεροπλάνο μέσα σε μια φυτεία καλαμποκιών στη Νεμπράσκα, παθαίνοντας σοβαρούς τραυματισμούς. Η σύζυγός του σκοτώθηκε και 3 εκ των 4 παιδιών του τραυματίστηκαν βαριά. Στο τοπικό νοσοκομείο, η περίθαλψη που έλαβε αυτός και τα παιδιά του, ακόμα και για τα δεδομένα της εποχής, ήταν ανεπαρκής. «Εάν εγώ μπορώ να παρέχω καλύτερη φροντίδα στο αγρόκτημα με περιορισμένα μέσα, απ’ ό,τι λάβαμε εγώ και τα παιδιά μου στο τμήμα πρωτοβάθμιας περίθαλψης, τότε κάτι πάει στραβά με το σύστημα και θα πρέπει να αλλάξει» είπε ο Dr. Styner.

Η τραγωδία της οικογένειάς του και τα ιατρικά λάθη που ακολούθησαν, οδήγησαν στη δημιουργία του ATLS (Advanced Trauma Life Support) που άλλαξε τα πρότυπα της περίθαλψης στην πρώτη ώρα μετά το τραύμα.

Ο Dr. Styner βοήθησε στη δημιουργία της αρχικής σειράς ATLS. Το 1980, η «Επιτροπή για το Τραύμα του Αμερικάνικου Κολεγίου Χειρουργών» υιοθέτησε το ATLS και ξεκίνησε τη διάδοσή του παγκοσμίως. Αποτελεί πλέον το πρότυπο για την φροντίδα τραυμάτων στα τμήματα επειγόντων των ΗΠΑ και σε προηγμένες παραϊατρικές υπηρεσίες. Ο Σύλλογος Νοσηλευτών Τραύματος και η Εθνική Ένωση Τεχνικών Επείγουσας Ιατρικής έχουν αναπτύξει παρόμοια προγράμματα βασισμένα στο ATLS.




Παρακολούθηση Αναισθησίας

Η Judy ήταν 39 χρονών όταν προσήλθε στο νοσοκομείο για υστερεκτομή. Αφού πέθανε στο χειρουργείο, η αυτοψία αποκάλυψε πως ο αναισθησιολόγος είχε τοποθετήσει τον ενδοτραχειακό σωλήνα στον οισοφάγο, αντί της τραχείας.

Σήμερα, οι αναισθησιολόγοι μετρούν τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα του ασθενούς –τα οποία είναι πολύ υψηλότερα στην τραχεία παρά στον οισοφάγο- με τη χρήση ενός μετρητή.

Το 1982, η εκπομπή 20/20 του ABC παρουσίασε ένα επεισόδιο με τίτλο «Ο Βαθύς Ύπνος: 6000 θα πεθάνουν ή θα υποστούν εγκεφαλική βλάβη». Το συγκεκριμένο πρόγραμμα παρουσίαζε ορισμένες περιπτώσεις ιατρικών λαθών που είχαν οδηγήσει σε σοβαρό τραυματισμό ή και θάνατο. Η Αμερικάνικη Ένωση Αναισθησιολόγων ανταποκρίθηκε με ένα πρόγραμμα για την τυποποίηση της αναισθησίας και της παρακολούθησης των ασθενών, και το 1985 δημιούργησε το Ίδρυμα Ασφάλειας Ασθενών υπό Αναισθησία.

Πρότυπες πρακτικές πλέον περιλαμβάνουν τη χρήση παλμικού οξυμέτρου και μετρητή διοξειδίου του άνθρακα για τους υπό αναισθησία ασθενείς. Τα νέα πρότυπα έχουν μειώσει θεαματικά τη συχνότητα των εγκεφαλικών βλαβών και άλλων σημαντικών επιπλοκών. Σε λιγότερο από 2 χρόνια, οι θάνατοι σχετιζόμενοι με την αναισθησία έπεσαν από 1/10.000 σε 1/200.000.




Παρακολούθηση της Καρδιάς του Εμβρύου

Η Sally και ο Ed ανυπομονούσαν για τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού. Ο τοκετός της Sally ήταν μακρύς, οπότε ο μαιευτήρας της χορήγησε ωκυτοκίνη για να επισπεύσει τη διαδικασία. Δυστυχώς, η χορήγηση ωκυτοκίνης οδήγησε σε παραγνωρισμένη εμβρυϊκή δυσχέρεια, και η νεογέννητη κόρη τους υπέστη σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και εγκεφαλική παράλυση.

Η παρακολούθηση του εμβρύου για την εκτίμηση τόσο των συσπάσεων της μήτρας όσο και του εμβρυϊκού καρδιακού παλμού (FHR) αποτελεί πλέον το πρότυπο της φροντίδας, με ένα χρονικό πλαίσιο απάντησης των 30 λεπτών από την αναγνώριση της εμβρυϊκής δυσχέρειας έως τον τοκετό. Ο σκοπός της παρακολούθησης FHR είναι η αξιολόγηση της κατάστασης του εμβρύου κατά τη διάρκεια του τοκετού, ώστε οι γιατροί να μπορούν να επέμβουν εάν υπάρξουν σημάδια εμβρυϊκής δυσχέρειας, όπως υποδηλώνει FHR μικρότερος ή μεγαλύτερος από τα κανονικά όρια των 110-160 παλμών/λεπτό, ή FHR που δεν αλλάζει ανταποκρινόμενος στις συσπάσεις της μήτρας.

Η ηλεκτρονική παρακολούθηση του FHR, αναπτύχθηκε αρχικά γύρω στο 1960. Από το 1980, η χρήση του έχει αυξηθεί δραματικά, από το 45% στο 85% των επίτοκων γυναικών το 2002, σύμφωνα με το Αμερικάνικο Συμβούλιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγωn (ACOG). «Όταν χρησιμοποιείται η ηλεκτρονική παρακολούθηση του εμβρύου κατά τον τοκετό, το νοσηελυτικό ή το ιατρικό προσωπικό θα πρέπει να το επανεξετάζει συχνά», αναφέρουν οι κατευθυντήριες γραμμές του ACOG.




Ακρωτηριασμός σε λάθος θέση

Ο Βill έπαθε μια κρίση και τράκαρε το αυτοκίνητό του πάνω σε ένα δέντρο συνθλίβοντας και τα δύο πόδια του. Η αρτηριογραφία αποκάλυψε πως το δεξί του πόδι ήταν βιώσιμο, αλλά το αριστερό όχι. Δυστυχώς, ο ακτινολόγος μπέρδεψε το δεξί με το αριστερό στην ακτινογραφία και ο ορθοπεδικός χειρουργός ακρωτηρίασε το δεξί πόδι του Bill.

Η πρόληψη της εγχείρησης σε λάθος θέση αποτέλεσε έναν από τους κύριους στόχους της Κοινής Επιτροπής για τη διαπίστευση των Οργανισμών Υγείας (JCAHO). H καθιέρωση πρωτοκόλλων αποτέλεσε απαίτηση για τη διαπίστευση νοσοκομείων και άλλων περιοχών όπου γίνονται χειρουργεία.

Η JCAHO απαιτεί την τυποποίηση των προεγχειρητικών διαδικασιών για να εξασφαλιστεί πως θα πραγματοποιηθεί η σωστή επέμβαση, στον σωστό ασθενή και στη σωστή θέση. Οι κατευθυντήριες οδηγίες περιλαμβάνουν τη σήμανση της χειρουργικής περιοχής με τον ασθενή να συμμετέχει στη διαδικασία, και το διπλοτσεκάρισμα από όλα τα μέλη του χειρουργείου πριν την επέμβαση.

JCAHO. Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η ανεπαρκής πληροφόρηση για τον ασθενή. Η λύση είναι μια προσεκτικά τυποποιημένη μέθοδος συλλογής πληροφοριών.




Μέτρημα εργαλείων

Ο Τοm ήταν 12 χρονών όταν η σκωληκοειδής του απόφυση υπέστη ρήξη και μεταφέρθηκε στο τοπικό παιδιατρικό νοσοκομείο. Τρεις μέρες μετά την σκωληκοειδεκτομή, παρουσίασε ξανά υψηλό πυρετό. Μία εβδομάδα μετά, ο χειρουργός πραγματοποίησε μια δεύτερη επέμβαση και βρήκε πως μια χειρουργική γάζα είχε παραμείνει μέσα.

Η μετεγχειρητική καταμέτρηση γαζών και εργαλείων αποτελεί ρουτίνα εδώ και δεκαετίες. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο πρότυπο, παρόλο που διάφοροι νοσηλευτικοί και χειρουργικοί οργανισμοί έχουν αναπτύξει βέλτιστες πρακτικές για την καταμέτρηση γαζών, βελονών και εργαλείων.

Διαφορετικοί τρόποι καταμέτρησης μπορεί να χρησιμοποιούνται στην ίδια κλινική, ακόμα και στο ίδιο χειρουργείο, όπως αναφέρει η Ένωση Νοσηλευτών Χειρουργείων. Η μη ύπαρξη συγκεκριμένου τρόπου αφήνει χώρο για λάθη.

Μία έρευνα του «Υπουργείου Υγείας» των ΗΠΑ αναφέρει πως το συγκεκριμένο λάθος συμβαίνει σε 1/100 έως 1/5000 άτομα. Μια μελέτη του 2008 που δημοσιεύτηκε στα Χρονικά της Χειρουργικής (Annals of Surgery) έδειξε πως λάθη στην καταμέτρηση γαζών και εργαλείων συνέβησαν στο 12,5% των χειρουργείων.

Νοσηλευτικές και χειρουργικές οργανώσεις προτείνουν το κάθε μέλος της χειρουργικής ομάδας να έχει ίσο ρόλο στη διαβεβαίωση της ακρίβειας των μετρήσεων. Πρόσφατα, ορισμένοι κατασκευαστές έχουν δημιουργήσει γάζες με νήματα ορατά στην ακτινογραφία, με ραδιοσυχνότητες ή με bar coding, ώστε να ειδοποιείται το προσωπικό για τυχόν έλλειμμα γαζών.




Θανατηφόρες αλλεργίες

Η Betty ήταν μόλις 15 χρονών όταν μολύνθηκε από στρεπτόκοκκο, της δόθηκε πενικιλλίνη, έγινε κυανωτική και τελικά πέθανε. Κανένας δεν την είχε ρωτήσει για τυχόν αλλεργίες σε φάρμακα.

Τα ιατρικά ερωτηματολόγια πάντοτε περιλάμβαναν χώρο για αλλεργίες, ωστόσο αυτό έγινε πιο προεξέχον έπειτα από την αναφορά του Ινστιτούτου Ιατρικής το 1999 για την ασφάλεια των ασθενών.

Το 2008, το Συμβούλιο για την Ασφάλεια των Ασθενών της Pennsylvania ανέφερε περισσότερες από 3800 περιπτώσεις στις οποίες ασθενείς έλαβαν φάρμακα στα οποία είχαν καταγεγραμμένες αλλεργίες. Προβλήματα στη διακίνηση πληροφοριών περί αλλεργιών περιλαμβάνουν την καταγραφή αυτών από τους ασθενείς, αλλά μη εισαγωγή στο ηλεκτρονικό αρχείο της κλινικής, καθώς επίσης και αλλεργίες που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια νοσηλείας, αλλά δεν καταγράφονται στο ιατρικό αρχείο του ασθενούς.

Στρατηγικές επίλυσης του προβλήματος περιλαμβάνουν την τοποθέτηση υπενθυμίσεων των αλλεργιών του ασθενούς σε εξέχουσες θέσεις, την παύση της τακτικής να γράφονται τα αλλεργιογόνα σε βραχιόλια που φέρει ο ασθενής και τη συμπερίληψη της καταγραφής των αλλεργιών στο αρχείο της κλινικής ως υποχρεωτική.




Ατυχήματα με το Κάλιο

Η Linda δεν ένιωθε καλά κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης. Η ναυτία και οι έμετοι της είχαν προκαλέσει σοβαρή αφυδάτωση και χαμηλό επίπεδο καλίου. Στο τμήμα επειγόντων, η νοσηλεύτρια έκανε ένα αριθμητικό λάθος και της χορήγησε υπερβολική δόση καλίου ενδοφλεβίως. Εντός της ώρας, η Linda ήταν νεκρή.

Τη δεκαετία του ‘80 και ’90, ομάδες για την ασφάλεια των ασθενών –συμπεριλαμβανομένης της JCAHO- επέστησαν την προσοχή στην ανάγκη για απομάκρυνση φιαλών συμπυκνωμένου χλωριούχου καλίου από περιοχές φροντίδας ασθενών. Πλέον, σχεδόν όλα τα νοσοκομεία των ΗΠΑ έχουν απομακρύνει τέτοια σκευάσματα από τις αποθήκες των κλινικών. Το κάλιο προστίθεται πλέον σε ορό που χορηγείται ενδοφλεβίως και φέρει σήμανση.

Τα τραγικά λάθη που οδήγησαν σε αυτές τις αλλαγές προκλήθηκαν από ανεπαρκείς γνώσεις σχετικά με τον κίνδυνο από την ταχεία ενδοφλέβια χορήγηση καλίου, ή, πιο συχνά, από μπέρδεμα ή μη επιλογή της σωστής φιάλης με το φάρμακο. Ο περιορισμός της πρόσβασης στο συγκεκριμένο φάρμακο έχει μειώσει τα θανατηφόρα σφάλματα.

Περαιτέρω μέτρα ασφαλείας περιλαμβάνουν τη χορήγηση προπαρασκευασμένων διαλυμάτων, το διαχωρισμό του καλίου από άλλα φάρμακα και χρήση ειδικής σήμανσης, απαγόρευση προμήθευσης των ασθενών με τέτοια σκευάσματα και διπλοτσεκάρισμα με κάποιον φαρμακοποιό.




Έλκη κατακλίσεως

Ο Frank ήταν 72 ετών όταν έσπασε το δεξί του πόδι σε τροχαίο ατύχημα και χρειάστηκε να αναρρώσει για μερικές εβδομάδες σε μια κλινική. Οι νοσηλεύτριες δε γνώριζαν πως οι ασθενείς έπρεπε να μετακινούνται τακτικά, και ο Frank ανέπτυξε βαθιά έλκη λόγω πίεσης. Όταν αυτά επιμολύνθηκαν, το πόδι του Frank έπρεπε να ακρωτηριαστεί.

Κάθε χρόνο, περισσότερα από 2.5 εκατομμύρια άτομα στις ΗΠΑ αναπτύσσουν έλκη από πίεση, σύμφωνα με την Υπηρεσία για την Έρευνα και Ποιότητα της Υγείας. Τα έλκη κατακλίσεως μπορεί να αποβούν μοιραία. Τα ασφαλιστικά ταμεία δεν παρέχουν πλέον αποζημιώσεις στα νοσοκομεία για φροντίδα αρρώστων που ανέπτυξαν τέτοια έλκη κατά τη νοσηλεία τους εκεί.

Ο κύριος τρόπος προφύλαξης από έλκη κατακλίσεως είναι με την τακτική στροφή του ασθενούς, συνήθως κάθε δύο ώρες τουλάχιστον. Προσπάθειες για ανακούφιση από την πίεση με τη μετακίνηση των ασθενών, ώστε να προληφθούν περαιτέρω πληγές, έχουν καταγραφεί από τον 19ο αιώνα. Οι κλινικές και τα νοσοκομεία πλέον χρησιμοποιούν πρωτόκολλα για την αποφυγή εμφάνισης τέτοιων πληγών χρησιμοποιώντας χρονοδιάγραμμα για τη μετακίνηση του ασθενούς και διατηρώντας στεγνά σεντόνια με τη χρήση καθετήρων ή αδιάβροχου ρουχισμού. Μετάθεση της πίεσης σε τακτά χρονικά διαστήματα και χρήση ειδικών στρωμάτων για καλύτερη κατανομή αυτής, αποτελούν πλέον κοινή πρακτική.




Τεχνικές Ανύψωσης

Η Lillian ήταν 68 ετών και ζύγιζε 115 κιλά όταν μπήκε στο χειρουργείο για να αφαιρέσει την χοληδόχο κύστη της. Τη δεύτερη μέρα μετά την εγχείρηση χρειάστηκε βοήθεια για να περπατήσει ως το μπάνιο. Η νοσοκόμα της Lillian, η Millie, δεν ήταν αρκετά δυνατή για να την κρατήσει κι έτσι έπεσαν και οι δύο, σπάζοντας το δεξί χέρι της Millie και το αριστερό πόδι της Lillian.

Παραδοσιακά, οι νοσηλευτικές σχολές διδάσκουν τους φοιτητές πως να σηκώνουν τους ασθενείς χρησιμοποιώντας σωστή μηχανική του σώματος, όπως το να βάζουν το βάρος στα πόδια και να έχουν σωστή στάση σώματος. Ωστόσο, αυτές οι τεχνικές δεν αρκούν για να προστατεύσουν το νοσηλευτικό προσωπικό από μεγάλα βάρη, άβολες στάσεις και τη διαρκή επανάληψη που σχετίζεται με τη χειροκίνητη ανύψωση ασθενών, σύμφωνα με μια δημοσίευση την Ένωσης Νοσηλευτών Αμερικής.

Η ΑΝΑ υποστηρίζει πολιτικές που εξαλείφουν τη χειρωνακτική ανύψωση ασθενών. Ασφαλείς μέθοδοι διαχείρισης ασθενών περιλαμβάνουν εξοπλισμό όπως ολόσωμους ιμάντες, βοηθήματα για ανασήκωμα και όρθια στάση, συσκευές πλευρικής μεταφοράς και συσκευές μείωσης τριβής. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση για τον ασφαλή χειρισμό των ασθενών, παρόλο που αρκετές πολιτείες έχουν ορίσει σχετικές ρυθμίσεις, αναφέρει η ΑΝΑ.




Εξέταση Μαστού

Όταν η Christy ήταν 42 ετών, ο γιατρός της ανακάλυψε ένα μεγάλο όζο στον αριστερό μαστό της. Ο όζος θα έπρεπε να είχε βρεθεί κατά τις δύο προηγούμενες ετήσιες εξετάσεις της Christy, εάν αυτές είχαν γίνει σωστά. Μέχρι τη στιγμή που ανακαλύφθηκε, ο καρκίνος πλέον ήταν μη θεραπεύσιμος.

Η εξέταση μαστού από τον ιατρό, η εκμάθηση τεχνικών αυτο-εξέτασης από τον ίδιο τον ασθενή και η σύσταση για μαστογραφία αποτελούν πλέον τα πρότυπα της περίθαλψης.

Η μαστογραφία αναπτύχθηκε γύρω στο 1950 και επικράτησε ως διαγνωστικό εργαλείο περί το 1960. Αποτελεί μέθοδο-κλειδί για την πρώιμη διάγνωση του καρκίνου, όταν και είναι ευκολότερο να θεραπευθεί. Το 2005, περίπου 68% όλων των γυναικών στις ΗΠΑ μεταξύ 40 και 64 ετών είχαν κάνει μαστογραφία τα τελευταία 2 έτη, σύμφωνα με έρευνες ασφαλιστικών εταιριών. Όλες οι πολιτείες εκτός της Utah απαιτούν την κάλυψη εξόδων της μαστογραφίας από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ο προτιμώμενος χρόνος έναρξης παρακολούθησης με μαστογραφίες ποικίλλουν ανάλογα με τον αρμόδιο οργανισμό και το ιστορικό της ασθενούς. Το «US Preventive Services Task Force» προτείνει οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου άνω των 50 να κάνουν μαστογραφία κάθε 2 χρόνια. Το Αμερικάνικο Συμβούλιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων προτείνει ετήσιες μαστογραφίες για όλες τις γυναίκες ηλικίας άνω των 40.




Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα ιατρικών λαθών που οδήγησαν σε τραυματισμούς ή θάνατο ασθενών – και οδήγησαν σε αλλαγές στον τρόπο που οι ιατροί ασκούν την ιατρική. Αναγνωρίζοντας πως όλα αυτά τα λάθη θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, τόσο η κυβέρνηση, όσο και ιατρικοί σύλλογοι, έχουν θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές για την πρόληψη και τη θεραπεία πολυάριθμων ασθενειών.


Μετάφραση από: http://www.medscape.com/features/slideshow/med-errors?src=mp&spon=25

Δευτέρα 23 Ιανουαρίου 2012

Ηνωμένο Βασίλειο: Ιατροί εναντίον της ομοιοπαθητικής

Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στις 29/06/2010 εδώ. Δυστυχώς τώρα έπεσε στην αντίληψή μου και το παραθέτω γιατί δείχνει την αντίδραση και των Βρετανών ιατρών για την ομοιοπαθητική. Υπενθυμίζω πως σε αρκετές χώρες η χρηματοδότηση της ομοιοπαθητικής έχει ήδη σταματήσει και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει θεσπιστεί νόμος κατά των παραπλανητικών διαφημίσεων που παρουσιάζουν το προϊόν ως αποτελεσματικό.




Το NHS πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση της ομοιοπαθητικής, η οποία και δεν πρέπει να συνεχίσει να πωλείται ως φάρμακο στα φαρμακεία, λένε οι ιατροί. 

Ιατροί ψήφισαν πάνω στο θέμα στην ετήσια συνδιάσκεψη του βρετανικού ιατρικού συλλόγου, απορρίπτοντας τις θεραπείες «υψηλής αραίωσης» ως «ανοησίες» και δυνητικά βλαπτικές για τους ασθενείς, καθώς μπορούν να οδηγήσουν στην απομάκρυνση από τα συμβατικά φάρμακα. 

Το τμήμα υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε πως η ομοιοπαθητική θεραπεία βρισκόταν υπό αναθεώρηση. 

Η ομοιοπαθητική είναι ένα σύστημα θεραπείας 200 ετών, που χρησιμοποιεί εξαιρετικά αραιωμένες ουσίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, δεν απομένει καθόλου από το αρχικό προϊόν λόγω των πολλών αραιώσεων. Χορηγείται διά του στόματος με την πεποίθηση πως θα διεγείρει τους μηχανισμούς αυτο-ίασης του σώματος. 

Το NHS υπολογίζεται πως ξοδεύει περίπου 4 εκατομμύρια λίρες το χρόνο πάνω στη θεραπεία, βοηθώντας στη χρηματοδότηση τεσσάρων νοσοκομείων αφιερωμένων στην ομοιοπαθητική, καθώς και πολυάριθμων συνταγών. 

Η Δρ. Mary McCarthy, μία γενικός ιατρός (GP - General Practitioner) από το Shropshire, είπε πως δεν υπάρχουν καθόλου αποδείξεις –έπειτα από εκατοντάδες έρευνες και δοκιμές- πως η ομοιοπαθητική δουλεύει πέραν του φαινομένου placebo, κατά το οποίο ένας ασθενής βελτιώνεται, αλλά μόνο επειδή πιστεύει πως λειτουργεί η θεραπεία που λαμβάνει, και τα συμπτώματα υποχωρούν λόγω της ψυχολογικής ώθησης. 

Επίσης προσθέτει: «Μπορεί να λειτουργήσει βλαπτικά, απομακρύνοντας τους ασθενείς από τις συμβατικές ιατρικές θεραπείες». 



«Υδαρής» επιστήμη 

Στη διαμάχη υποστηρίχθηκε κι από άλλους γιατρούς, παρά κάποιες δεκάδες υποστηρικτών της ομοιοπαθητικής που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο της συνδιάσκεψης, παροτρύνοντάς τους να μην το κάνουν. 

Ο Δρ. Tom Dolphin, μέλος του βρετανικού ιατρικού συλλόγου, το απέρριψε ως «τεράστια ανοησία» ("nonsense on stilts"):
«Ρισκάρουμε, ως κοινωνία, το πισωγύρισμα σε μια κατάσταση μαγικής σκέψης, όταν «φτιαχτή» επιστήμη περνάει ως ορθολογική συζήτηση» 

Ο Peter Bamber, από την επιτροπή συμβούλων του ιατρικού συλλόγου πρόσθεσε: «Εάν κάποιος θέλει να αγοράσει ένα μπουκάλι νερό, ας πάει στο σουπερμάρκετ». 

Ωστόσο, άλλοι ιατροί αποφάνθηκαν υπέρ της ομοιοπαθητικής. 

Ο Δρ John Garner, ένας γενικός ιατρός από το Εδιμβούργο, είπε: «Αυτή η απαγόρευση θα στερήσει από ασθενείς που είχαν κάποιο όφελος»

Και ο Dr David Shipstone, ένας ουρολόγος από τα East Midlands, είπε πως θα ήταν άδικο να στοχοποιηθεί η ομοιοπαθητική, καθώς υπάρχουν αρκετές άλλες θεραπείες που χρησιμοποιούνται από γιατρούς, παρά την έλλειψη αποδείξεων για την αποτελεσματικότητά τους.(Σ.τ.Μ. Από πότε η προσφυγή στο μεμπτότερο αποτελεί έγκυρο επιχείρημα;) «Τι αποτελεί έγκυρη επιστημονική απόδειξη; Ακαδημαϊκοί μπορούν να διαπληκτίζονται πάνω σ’αυτό όλη μέρα».

Η αίτηση αυτή των ιατρών ακολουθεί μία παρόμοια αίτηση απο τo House of Commons’ Science and Technology Committee το Φεβρουάριο για διακοπή της χρηματοδότησης, λέγοντας πως αυτή δε μπορεί να δικαιολογηθεί. 

Η κοινότητα των ομοιοπαθητικών είπε πως υπάρχουν ενδείξεις πως οι θεραπείς λειτουργούν και ένας εκπρόσωπός τους κατέδειξε πως το ποσό του δημόσιου χρήματος που ξοδεύεται είναι αρκετά χαμηλό. Είπε: «Το κόστος της ομοιοπαθητικής για το NHS είναι χαμηλό – μόλις 0.001% του προϋπολογισμού για τα φάρμακα, ύψους 11 δισεκατομμυρίων λιρών. 

Αλλά το υπουργείο υγείας ανέφερε πως διερευνά το θέμα. 

«Το υπουργείο εξετάζει το θέμα των ομοιοπαθητικών θεραπειών και νοσοκομείων ως μέρος της απάντησης της κυβέρνησης στην αναφορά του Science and Technology Committee περί ομοιοπαθητικής. Η απάντηση θα δημοσιευθεί σύντομα.»

Πέμπτη 12 Ιανουαρίου 2012

Και μια προσωπική άποψη για την ιστορία του Steve Jobs


Με αφορμή τη μετάφραση των άρθρων του David Gorski για τον Steve Jobs, αποφάσισα να γράψω κι εγώ τη δική μου γνώμη για την ιστορία της ασθένειας του CEO της Apple.





 Ομολογουμένως η ιστορία της ασθένειας του Steve Jobs ήταν ένα γεγονός που τράβηξε το ενδιαφέρον εκατομμυρίων ανθρώπων από όλη την υφήλιο. Πάντα οι διάσημοι και ισχυροί - μιλάμε για το «κεφάλι» της Apple, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στον κόσμο - τραβούν τα βλέμματα συχνά με την εκκεντρικότητα και τις περίεργες συνήθειές του αλλά ακόμα περισσότερο όταν βρίσκονται σε μια δύσκολη κατάσταση. Είναι, θα μπορούσε να πει κάποιος, μια πράξη κοινωνικής σύγκρισης και μια επιβεβαίωση του «κι αυτός άνθρωπος σαν εμένα είναι» και μια μορφή παρηγοριάς: «Δεν έχω τη φήμη/ τα χρήματά του, αλλά τουλάχιστον είμαι υγιής/ευτυχισμένος/χωρίς σκοτούρες».

Η ιδιαιτερότητα της περίπτωσης του Steve Jobs προκύπτει από το γεγονός ότι ένας τόσο πρωτοποριακός, εύστροφος και έξυπνος άνθρωπος, κρίνοντας από την απίστευτη επιτυχία του σε έναν τομέα τόσο ανταγωνιστικό όσο αυτός των τηλεπικοινωνιών και των gadgets, σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή της ζωής του (διάγνωση καρκίνου) δεν επέλεξε μια επιστημονικά ενδεδειγμένη και αντικειμενικά αποτελεσματική θεραπεία (χειρουργική επέμβαση Whipple) αλλά υπέκυψε στις πεποιθήσεις και την ιδιοσυγκρασία του και κατέφυγε σε αμφισβητήσιμες, αβάσιμες και μη επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους (βελονισμός, ειδική διατροφή, νηστείες, εναλλακτική ιατρική) για 9 ολόκληρους μήνες. Όταν συνειδητοποίησε το λάθος του, το μετάνιωσε, αλλά ήταν πλέον αργά.


Βέβαια, όπως επανειλημμένως τονίζει ο David Gorski, και χάρις στο σφάλμα του επιπρόσθετου χρόνου (lead time bias) ίσως τελικά να μην υπήρξε ουσιαστική διαφορά παρ’ όλη την 9μηνη καθυστέρηση. Αυτό ενισχύεται πολύ από την πιθανότητα να υπήρχαν διάχυτες μεταστάσεις από το ινσουλίνωμα του Jobs τη στιγμή της διάγνωσής του, με βάση τις υποθέσεις των χειρουργών που εντόπισαν περιτοναϊκές εμφυτεύσεις όταν έκαναν τη μεταμόσχευσή του. Ίσως δηλαδή η πρόσφατη κατάληξη του Steve Jobs να ήταν αναπόφευκτη εξ αρχής ακόμα κι αν είχε κάνει την εγχείρηση ευθύς αμέσως. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ενδιαφέρουσες σκέψεις και συμπεράσματα που μπορεί να προκύψουν διαβάζοντας την περιπέτεια της υγείας του Jobs:



1) «Μαγική σκέψη»


Η «μαγική σκέψη» όπως λέει και ο David Gorski αποτελεί κεντρικό θέλγητρο των εναλλακτικών θεραπευτικών προσεγγίσεων.

«Απλά φάε αυτό και θα γίνεις καλά». 


«Απλά πάρε αυτό το συμπλήρωμα (εννοείται «φυτικό» ή «φυσικό») και θα θεραπευτείς. Και δε θα έχεις καθόλου ανεπιθύμητες ενέργειες».

«Θα διορθώσω τα ενεργειακά σου πεδία χωρίς να χρειαστεί εσύ να κάνεις τίποτα και ο καρκίνος θα εξαφανιστεί».

Τέτοιου είδους συμβουλές συχνά συνοδεύονται από:

«Μείνε μακριά από τα δηλητήρια της σύγχρονης ιατρικής π.χ χημειοθεραπεία»,

«Δε χρειάζεται να υποστείς όλη αυτήν την ταλαιπωρία μέσα στα νοσοκομεία για να γίνεις καλά»

«Μην έχεις τόση εμπιστοσύνη στη Δυτική Ιατρική, υπάρχουν τόσες ασθένειες που δεν μπορεί να θεραπεύσει. Άσε που οι φαρμακευτικές κινούν τα νήματα και νοιάζονται μόνο για το κέρδος»

Ο εσφαλμένος αυτός τρόπος σκέψης συνιστά παράδειγμα πρώτον ανυπόστατων και υπερβολικών ισχυρισμών (και οι υπερβολικοί ισχυρισμοί απαιτούν υπερβολικές αποδείξεις) και δεύτερον άκυρου συλλογισμού (non sequitur). 

Το ότι υπάρχουν σκάνδαλα στους κόλπους της δυτικής ιατρικής ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ δεν πρέπει να γενικεύεται και να ισοπεδώνει τα επιτεύγματά της και την αξία της. 
Το ότι οι μέθοδοι της δυτικής ιατρικής  έχουν παρενέργειες και ίσως είναι περίπλοκες και οδυνηρές ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ότι οι εναλλακτικές είναι καλύτερες. Η επιλογή μιας θεραπείας γίνεται με βάση την επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητά της, όχι με βάση το πόσο «βολική» ή ανώδυνη ή εύκολη φαίνεται ή το κατά πόσο ταιριάζει με ορισμένες πεποιθήσεις μας. Ο Steve Jobs επέλεξε την εναλλακτική ιατρική αντί της εγχείρησης (αρχικά τουλάχιστον) επειδή του «άρεσε» και ταίριαζε με τις διατροφικές του συνήθειες (αρκετά περίεργες όπως γράφει ο Isaacson στη βιογραφία του). 
Με την ίδια λογική θα μπορούσε να σκεφτεί αν ήταν π.χ θρησκόληπτος:

«Η Δυτική Ιατρική μάλλον δεν μπορεί να με βοηθήσει με την ασθένειά μου. Άρα θα πάω σε έναν ιερέα να κάνει μια ιεροτελεστία για μένα και να θεραπευτώ». 



2) Πόλωση Επιβεβαίωσης ή Confirmation Bias


Η πόλωση επιβεβαίωσης είναι ένα λογικό σφάλμα στο οποίο ένα άτομο αποδέχεται πολύ εύκολα θέσεις και απόψεις που συμφωνούν με τις δικές του, ενώ είναι πολύ διστακτικό, υποτιμητικό και αρνητικό απέναντι σε απόψεις που τις αντικρούουν. Η πόλωση επιβεβαίωσης μπορεί να θολώσει σε τεράστιο βαθμό την κρίση κάποιου, ακόμα και του ανοιχτόμυαλου / ευφυούς Steve Jobs. Ο Jobs «πίστευε» στις εναλλακτικές θεραπείες επειδή ήταν πιο συμβατές με τις συνήθειες και τη νοοτροπία του, ενώ η κλασική ιατρική με τις ακρωτηριαστικές επεμβάσεις της δεν ήταν. Συνεπώς, επέλεξε τις πρώτες αγνοώντας τις αποδείξεις που υπάρχουν υπέρ της ανωτερότητάς των συμβατικών θεραπειών (στο σημείο αυτό ενδεχομένως να έπαιξε ρόλο και ο πεισματάρης χαρακτήρας του Jobs, καθώς και η «συνήθειά» του να πηγαίνει συνεχώς κόντρα στο ρεύμα της κοινής γνώμης).

Αντίστοιχα, η πόλωση επιβεβαίωσης μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη εξαγωγή συμπερασμάτων ακόμα κι από άτομα που έχουν υπόψιν τους την ύπαρξή της και που γνωρίζουν πόσο εύκολο είναι παρασυρθεί κάποιος από προκαταλήψεις και πεποιθήσεις. 

Στην περίπτωση του Jobs το σφάλμα αυτό το έκαναν οι Brian Dunning (στο άρθρο του A Lesson in Treating Illness) και Ramzi Amri, οι οποίοι με μια μεγάλη δόση αυθαιρεσίας υποστήριξαν ότι «η εναλλακτική ιατρική σκότωσε το Steve Jobs», χωρίς όμως να μπορεί να εξαχθεί στα σίγουρα ένα τέτοιο συμπέρασμα από τα υπάρχοντα δεδομένα. Όπως γράφει ο Gorski, η εναλλακτική ιατρική ίσως μείωσε τις πιθανότητες επιβίωσης του Steve Jobs κι αυτό απέχει πολύ από το να πει κάποιος πως «τον σκότωσε».


3) 
Ανοιχτομυαλιά



Ακόμα και επαγγελματίες γιατροί που έχουν εντρυφήσει στην επιστημονική σκέψη και μέθοδο θυσιάζουν ένας μέρος αυτών στο βωμό της «ανοιχτομυαλιάς». Στην περίπτωση του Steve Jobs ένας τέτοιος ιατρός ήταν ο Dr. Robert Wascher, MD, χειρουργός-ογκολόγος ο οποίος υποστήριξε ότι ινδικό κύπειρο θα μπορούσε να έχει αποτρέψει ή θεραπεύσει τον καρκίνο του Steve Jobs
Όπως πολύ εύστοχα έχει ειπωθεί «Είναι καλό να είμαστε ανοιχτόμυαλοι αλλά όχι τόσο που το μυαλό μας να πέσει έξω από το κεφάλι μας»
Η ανοιχτομυαλιά δεν ταυτίζεται με την ευπιστία και την αφέλεια. Ναι, ας είμαστε δεκτικοί σε νέες ιδέες αλλά πρέπει να είμαστε και πρόθυμοι και ικανοί να τις κρίνουμε και να τις αμφισβητήσουμε λογικά και αντικειμενικά και να τις απορρίψουμε αν τελικά δε στέκουν, ανεξάρτητα από το πόσο μας αρέσουν
Διαφορετικά, οδηγούμαστε απλά στο να πιστεύουμε τα πάντα (ακόμα και πράγματα που αντιβαίνουν θεμελιώδεις αρχές της λογικής και της επιστήμης όπως η ομοιοπαθητική) και έτσι, κινδυνεύουμε να πέσουμε θύματα απάτης ή να κάνουμε λάθη στη λήψη αποφάσεων και αξιολόγηση καταστάσεων. 




4) Η επίδραση της διασημότητας




Οι υποστηρικτές των ψευδοεπιστημονικών προσεγγίσεων όπως ο βελονισμός ή η ομοιοπαθητική συχνά αρπάζουν την ευκαιρία να διαφημιστούν κάνοντας πομπώδεις και ψευδείς ισχυρισμούς για άτομα τα οποία «θα μπορούσαν να είχαν σώσει» και συχνά πρόκειται για διάσημα και δημοφιλή άτομα, τους οποίους ισχυρισμούς, όμως, κανένας δεν μπορεί να αντικρούσει επί της ουσίας, είτε επειδή τα εν λόγω άτομα έχουν πεθάνει είτε επειδή αδιαφορούν. Αλλά ακόμα κι αν όντως υπάρχουν διάσημα άτομα που έχουν χρησιμοποιήσει εναλλακτικές θεραπείες, αυτό δεν επικυρώνει την αποτελεσματικότητά τους. Το να πεις ότι ο Χ ηθοποιός / τραγουδιστής / μεγιστάνας / πολιτικός έκανε την τάδε εναλλακτική θεραπεία ΔΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ότι αυτή είναι αποτελεσματική. 
Οι διάσημοι άνθρωποι εφόσον δεν έχουν γνώσεις στον τομέα της θεραπευτικής, ιατρικής, βιολογίας κλπ. μπορούν κάλλιστα να παρασυρθούν και να εξαπατηθούν από απατηλές και αμφισβητήσιμες εναλλακτικές θεραπείες. Ο Steve Jobs εφάρμοσε το βελονισμό κατά του καρκίνου του. Δεν τον βοήθησε καθόλουΣυμβουλεύτηκε μέχρι και μέντιουμ (!)


5) Η δυσκολία στην αντιμετώπιση του καρκίνου



Στον καρκίνο «η βιολογία είναι βασιλιάς» . Υπακούοντας τους νόμους της εξέλιξης , η «βιολογική πίεση» (biological stress) αναγκάζει τα καρκινικά κύτταρα τα να αναπτύξουν μηχανισμούς άμυνας για να επιβιώσουν κι όσα το καταφέρουν θα συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται και να εξαπλώνονται. Κι έτσι τα καρκινικά κύτταρα με τον καιρό «μαθαίνουν» να αμύνονται ενάντια σε οποιαδήποτε θεραπευτική μέθοδο κι αν εκπονηθεί. Κι εδώ έγκειται και η δυσκολία στην αντιμετώπιση των καρκίνων: είναι πάρα πολύ δύσκολο να καταφέρουμε, ό,τι μέσα κι αν διαθέτουμε, να νικήσουμε την προσαρμοστική ικανότητα των καρκινικών κυττάρων. Δυστυχώς, πάντα σχεδόν βρίσκουν τρόπο να ξεγλιστρούν. 





Τα άρθρα του David Gorski στο www.sciencebasedmedicine.org :

1) «Steve Jobs’ cancer and pushing the limits of sciencebasedmedicine»

Μεταφρασμένο άρθρο: «Ο καρκίνος του Steve Jobs και η ώθηση της επιστημονικά βασιζόμενης ιατρικής στα άκρα»



2) «Steve Jobs’ medical reality distortion field»

Μεταφρασμένο άρθρο: «Οι αντιλήψεις του Steve Jobs για την ιατρική»


3) «’And one more thing’ about Steve Jobs’ battle with cancer»

Μεταφρασμένο άρθρο
«Και κάτι ακόμα» για τη μάχη του Steve Jobs με τον καρκίνο

Τρίτη 27 Δεκεμβρίου 2011

Χειρουργική με υπέρηχους - θεραπεύοντας δίχως τομές



Το παραπάνω βίντεο είναι μια παρουσίαση από τον Yoav Medan μίας μη-επεμβατικής χειρουργικής τεχνικής με τη χρήση υπερήχων. Ξεκινάει εξηγώντας πως αυτό είναι εφικτό μέσω του συνδυασμού δύο γνωστών τεχνολογιών. Η μία είναι ο εστιασμένος υπέρηχος και η δεύτερη είναι η απεικονιστική μαγνητική τομογραφία. Στη συνέχεια δίνει μια περιγραφή του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι υπέρηχοι στη θεραπεία.

Η επίδειξη περιλαμβάνει ένα διαφανές «ιστικό ανάλογο» φτιαγμένο από σιλικόνη. Το κομμάτι αυτό τοποθετείται σε ένα ενυδρείο. Από έναν ηχοβολέα εκπέμπεται μια υπερηχητική δέσμη, η οποία εστιάζεται στο εσωτερικό του κομματιού. Εμφανίζεται, λοιπόν, μια κάκωση στο σημείο εστίασης της δέσμης, ενώ το περιβάλλον υλικό δεν εμφανίζει καμία βλάβη. Κατ’ επέκταση, η ίδια τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πλήξη ενός στόχου μέσα στον εγκέφαλο, χωρίς να προκληθεί ζημιά στους περιβάλλοντες ιστούς.

Όσον αφορά τους υπέρηχους, όλοι γνωρίζουν πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως απεικονιστική τεχνική. Επίσης για το θρυμματισμό λίθων π.χ. στο νεφρό.  Οι υπέρηχοι, ωστόσο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για όλα τα ενδιάμεσα, καθώς αποτελούν μηχανική δύναμη που ενεργεί στους ιστούς τους οποίους διαπερνά. Αλλάζοντας, λοιπόν, την ένταση, τη συχνότητα, τη διάρκεια, το σχήμα παλμού μπορεί να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Το σημείο-κλειδί βέβαια, για την αποτελεσματικότητα της τεχνικής, ήταν ο συνδυασμός της με την μαγνητική απεικόνιση, λόγω της ανατροφοδότησης (feedback) τόσο από την ανατομική σκοπιά, όσο και από αυτή της φυσιολογίας. Έτσι έγινε δυνατός ο καλύτερος έλεγχος της επέμβασης, καθώς αυτή δε γίνεται πλέον τυφλά, αλλά ο θεραπευτής μπορεί να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή ποια είναι η κατάσταση στην υπό θεραπεία περιοχή.

Ακολούθως ο ομιλητής δίνει ένα παράδειγμα μιας τέτοιας επέμβασης στον εγκέφαλο:
Ο ασθενής τοποθετείται πάνω στο τραπέζι του μαγνητικού τομογράφου. Ένας ηχοβολέας προσαρτάται στον εγκέφαλό του (ή σε οποιοδήποτε άλλο μέρος, ανάλογα με την περίπτωση) και ο ιατρός πραγματοποιεί μια κανονική μαγνητική σάρωση. Ο σκοπός της σάρωσης είναι για να γίνει η «στόχευση» της επιθυμητής περιοχής και να τοποθετηθούν όρια ασφαλείας γύρω από αυτή. Όλα αυτά γίνονται μέσω υπολογιστή. Στη συνέχεια ξεκινά η διαδικασία. Η πρώτη ηχητική δέσμη είναι χαμηλής ενέργειας και το μόνο που κάνει είναι μια μικρή αύξηση της θερμοκρασίας (43°C), η οποία δεν προκαλεί καμία ζημιά, αλλά ανιχνεύεται από τον μαγνητικό τομογράφο. Έτσι ο ιατρός βλέπει εάν έχει πετύχει το σωστό στόχο. Μόλις βεβαιωθεί πως βρίσκεται στη σωστή περιοχή, πραγματοποιεί την κανονική τομή. Αυτή τη φορά η θερμοκρασία φτάνει  τους 55-60°C. Εάν αυτό διαρκέσει για περισσότερο από ένα δευτερόλεπτο, είναι αρκετό για να καταστρέψει τις πρωτεΐνες των κυττάρων.

Η τεχνική βρίσκει εφαρμογή σε διάφορες ασθένειες. Στο βίντεο παρουσιάζονται κάποια περιστατικά με άμεση βελτίωση, όπως ένας ασθενής με ιδιοπαθή τρόμο, ένας με πόνο στον ένα γλουτό από καρκινική μετάσταση και μία ασθενής με ινομύωμα μήτρας,  καθώς και τομείς που μπορεί να χρησιμοποιηθεί περαιτέρω η τεχνική αυτή.

Ο παρουσιαστής κλείνει με το εξής μήνυμα:
«Εν κατακλείδι, θα ήθελα να σας αφήσω με ουσιαστικά τέσσερα μηνύματα. Το ένα είναι: Σκεφτείτε την ταλαιπωρία που γλυτώνουν οι ασθενείς που υπόκεινται σε μη-επεμβατική χειρουργική. Επίσης, το οικονομικό και συναισθηματικό βάρος που γλυτώνουν οι οικογένειές τους, οι κοινότητες τους και η κοινωνία εν τέλει – και νομίζω και οι ίδιοι οι θεραπευτές παρεμπιπτόντως. Και το τελευταίο που θα ήθελα να σκεφτείτε είναι το νέο είδος σχέσης μεταξύ ιατρού και ασθενών, όταν έχεις έναν ασθενή πάνω στο τραπέζι, ο οποίος είναι ξύπνιος και μπορεί ακόμα και να παρακολουθεί τη θεραπεία. Σε όλες τις θεραπείες μας, ο ασθενής κρατά ένα κουμπί με το οποίο μπορεί να σταματήσει την επέμβαση οποιαδήποτε στιγμή.»

Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2011

Πρόσφατα Αξιοπερίεργα Ιατρικά Περιστατικά




1ο Περιστατικό: Τύφλωση μετά από έγχυση λίπους 




Ένας 32 ετών άνδρας παρουσιάζεται με απώλεια όρασης στο αριστερό μάτι. Μία εβδομάδα νωρίτερα, κι ενώ είχε υποβληθεί σε τοπική αναισθησία, δέχθηκε μία έγχυση αυτόλογου λίπους (αυτόλογο = μόσχευμα το οποίο προέρχεται από τον ίδιο το δέκτη) στο μέτωπό του για (αισθητική) επιδιόρθωση έντονων μεσόφρυων γραμμών. Ο ασθενής ανέφερε ότι την ώρα που λάμβανε την ενέσιμη έγχυση, ένιωσε έναν ξαφνικό και έντονο περιοφθαλμικό πόνο και έχασε πλήρως την όραση από το αριστερό του μάτι. 

Κατά τη φυσική εξέταση, το επίπεδο συνείδησης του ασθενούς ήταν φυσιολογικό, χωρίς αφασία. Η νευρολογική εξέταση ήταν φυσιολογική εκτός από το ότι δεν υπήρχε αντίληψη φωτεινών ερεθισμάτων από αριστερό μάτι (τύφλωση). Η αριστερή κόρη ήταν διασταλμένη. Επίσης, στο αριστερό μάτι το άμεσο αντανακλαστικό της κόρης προς το φως ήταν απόν και το έμμεσο αντανακλαστικό της κόρης προς το φως ήταν αργό
Η εξέταση του αμφιβληστροειδούς του πληγέντος ματιού έδειξε έναν οιδηματώδη οπτικό δίσκο και διάχυτη λεύκανση του αμφιβληστροειδούς, με παρεμβολή ορισμένων αρτηριολίων (Εικόνα Α). 
Η φωτογράφηση παρακολούθησης (follow-up photography) και η αγγειογραφία με φλορεσεΐνη (η φλορεσεΐνη είναι σκιαγραφικό) επιβεβαίωσε την ύπαρξη πολλαπλών αιμορραγιών στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, αποφράξεις ορισμένων αμφιβληστροειδικών αρτηριολίων με ορατά έμβολα λίπους (Εικόνα Β, βέλη) και πλήρη απώλεια αιμάτωσης του ιστού σε περιοχές όπου δεν έφτασε το σκιαγραφικό μέσο (Εικόνα C). Καμία αλλοίωση δεν εμφανίστηκε στην αγγειογραφία μαγνητικού συντονισμού (magnetic resonance angiography) του εγκεφάλου. 
Κατά την επίσκεψη του ασθενούς έπειτα από 2 μήνες, για λόγους παρακολούθησης, η όρασή του δεν είχε βελτιωθεί/αποκατασταθεί καθόλου. 


Το παραπάνω περιστατικό δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine στις 8 Δεκεμβρίου 2011 περιγράφηκε από τους:

Young-Hoon Park, M.D και Kyu Seop Kim, M.D στο Νοσοκομείο Saint Mary's της Seoul, στη Νότια Κορέα

Διεύθυνση επικοινωνίας: parkyh@catholic.ac.kr



2ο Περιστατικό: Εξαφάνιση Προσθετικού Μοσχεύματος Μαστού κατά τη διάρκεια Συνεδρείας Pilates




Μία γυναίκα 59 ετών με ιστορικό καρκίνου του μαστού η οποία είχε υποβληθεί αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή και προσθήκη συνθετικών μαστικών μοσχευμάτων παρουσιάστηκε για ιατρική εξέταση αναφέροντας ότι «το σώμα της κατάπιε ένα από τα εμφυτεύματα» κατά τη διάρκεια μιας άσκησης διατάσεων σε συνεδρεία Pilates
Η ασθενής δεν ανέφερε δύσπνοια ή πόνο στο στήθος. Προσφάτως είχε υποβληθεί σε ελάχιστα επεμβατική χειρουργική επιδιόρθωση της μιτροειδούς καρδιακής βαλβίδας για τη θεραπεία σοβαρής μιτροειδούς ανεπάρκειας και παλινδρόμησης. Το σημείο εισόδου για την εγχείρηση αυτή ήταν η προϋπάρχουσα ουλή από την παλιά της δεξιά μαστεκτομή. 
Κατά την εκτέλεση του χειρισμού Valsalva*, μια σαφώς περιγεγραμμένη περιοχή του δεξιού άνω τμήματος του θώρακα της ασθενούς φούσκωνε προς τα έξω «σαν μπαλόνι» (Εικόνα Α). 
Το υπερηχογράφημα κατακεκλιμένης θέσης αποκάλυψε κήλη πνεύμονα διαμέσου ενός διαρρηγμένου μεσοσπλεύριου διαστήματος. 
Οπισθοπρόσθια και πλάγια ακτινογραφία θώρακα έδειξαν ανύψωση του δεξιού ημιδιαφράγματος (Εικόνα Β, αστερίσκοι). 
Η αξονική τομογραφία επιβεβαίωσε την ενδοθωρακική θέση του προσθετικού εμφυτεύματος μέσα στην υπεζωκοτική κοιλότητα (Εικόνα C, βέλη). Η ασθενής μεταφέρθηκε στο χειρουργείο όπου το εμφύτευμα αφαιρέθηκε κι επανατοποθετήθηκε. Το ασταθές μεσοπλεύριο διάστημα, το οποίο είχε δημιουργηθεί στη χειρουργική επέμβαση επιδιόρθωσης της μιτροειδούς βαλβίδας και μέσω του οποίου είχε μετατοπιστεί το μαστικό εμφύτευμα, επιδιορθώθηκε χειρουργικά με πλέγμα (mesh).


*Χειρισμός Valsalva = Βίαιη εκπνοή με κλειστή τη γλωττίδα για αύξηση της ενδοθωρακικής πιέσεως. Αυτό ελαττώνει την εισροή αίματος στη δεξιά καρδιά και έτσι μειώνει την καρδιακή συχνότητα και μειώνει τον όγκο παλμού της δεξιάς καρδιάς.


Το παραπάνω περιστατικό δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine στις 15 Δεκεμβρίου 2011 περιγράφηκε από τις:
 
Tiffany C. Fong, M.D και Beatrice Hoffmann, M.D., Ph.D στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου
Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη






3ο Περιστατικό: Τεράστιο Ξένο Σώμα μέσα σε Ουροδόχο Κύστη





Εικόνα 1




Εικόνα 2




Εικόνα 3


Άντρας, Ιάπωνας, 49 ετών προσήλθε στο νοσοκομείο για έντονη αιματουρία.

Το ιστορικό του άνδρα δεν έδειχνε στοιχεία ψυχιατρικής διαταραχής. Η αιματουρία ήταν μακροσκοπικά εμφανής. Έγινε υπερηχογράφημα το οποίο έδειξε ύπαρξη ξένου σώματος μέσα στην ουροδόχο κύστη. Ο ασθενής παραπέμφθηκε για περαιτέρω εξέταση.

Κατά τη φυσική εξέταση, δεν υπήρχε πόνος στην κοιλιά. Η ακτινογραφία κοιλιάς αποκάλυψε την ύπαρξη κουλουριασμένου ξένου σώματος περίπου 5 εκατοστών σε διάμετρο μέσα στην ουροδόχο κύστη καθώς και πάχυνση του τοιχώματος της κύστης (Εικόνα 1).

Η κυστεοσκόπηση έδειξε ότι η υφή του ξένου σώματος ήταν σκληρή σαν πέτρα. Ο άνδρας ανέφερε πως, στο παρελθόν, είχε τοποθετήσει έναν εύκαμπτο σωλήνα στην ουρήθρα του για να αυνανιστεί. Ωστόσο, στη συνέχεια δεν μπόρεσε να τον αφαιρέσει κι ο σωλήνας μπήκε στην κύστη του και παρέμεινε εκεί για 2 περίπου χρόνια.

Επειδή το ξένο σώμα ήταν ογκώδες, δεν ήταν δυνατή η χειρουργική αφαίρεση διουρηθρικά. Συνεπώς, έγινε υπερηβική προσπέλαση με γενική αναισθησία κι αφαιρέθηκε ολόκληρο το ξένο σώμα το οποίο είχε τη μορφή της Εικόνας 2. Το επτροειδές ξένο σώμα ήταν όντως ένας σωλήνας από βινύλιο μήκους περίπου 140 εκατοστών ο οποίος θεωρήθηκε πως κατά τη δίοδό του από την ουρήθρα προς την κύστη είχε τυλιχτεί και είχε λάβει αυτό το σπειροειδές σχήμα (Εικόνα 3). Η μετεγχειρητική πορεία του ασθενούς δεν είχε επιπλοκές.



Το παραπάνω περιστατικό δημοσιεύτηκε στο Advances in Urology στις 23 Μαΐου 2011 και περιγράφηκε από τους: 

Atsushi ImaiYuichiro SuzukiYasuhiro HashimotoAtsushi SasakiHisao Saitoh του Ινστιτούτου Νεφρικής Έρευνας του Νοσοκομείου του Hirosaki στην Ιαπωνία και Chikara Ohyama από το Τμήμα Ουρολογίας του Hirosaki University Graduate School of Medicine στην Ιαπωνία